Soms voelt het alsof een emotie je volledig overspoelt. Alsof boosheid, verdriet of angst je vastgrijpt en niet meer loslaat. Ik herken dat maar al te goed. Toch leerde ik iets wat mijn kijk hierop veranderde en wat neurowetenschap laat zien: de chemische reactie in je lichaam die een emotie veroorzaakt, piekt en zakt binnen anderhalve minuut.

Ademhaling en emoties

Wat daarna gebeurt, is vaak geen emotie meer maar een gedachte. We herhalen het verhaal in ons hoofd, halen herinneringen op, voorspellen rampscenario’s of blijven onszelf gelijk geven. Daarmee verlengen we het gevoel, soms minuten, uren of zelfs dagen. Ik herken het bij mezelf en het verschil leren herkennen was voor mij bevrijdend. De eerste 90 seconden voelen wat er is: spanning, tranen, warmte, onrust, adem. Helemaal aanwezig zijn hiermee. Daarna is er een keuze, ga je het verhaal voeden of laat je de emotie uitrazen zoals een golf die vanzelf weer terug de zee in trekt.  Niet omdat het weg moet, maar omdat het gehoord is. 

Sindsdien probeer ik mezelf de vraag te stellen: ben ik nog aan het voelen of ben ik aan het denken over wat ik voel?

Lange tijd dacht ik dat emoties lastig waren, onhandig, iets wat ik liever wegduwde of snel wilde oplossen. Tot ik begon te zien dat emoties niet tegen mij werken, maar voor mij.  

Emoties zijn onze kompas, ze wijzen ons de weg naar wat belangrijk voor ons is. Boosheid laat zien waar een grens wordt overschreden, verdriet vertelt ons dat we iets of iemand liefhebben, angst waarschuwt ons dat we ons onveilig voelen en vreugde laat ons weten dat het hier klopt. 

Als emoties zo kort zijn, waarom zijn ze dan zo belangrijk?

Die eerste 90 seconden zijn geen ruis. Ze zijn informatie, even niets oplossen, alleen voelen, ademen en aanwezig zijn. In dat korte moment laat je lichaam je iets weten, nog voor je hoofd ermee aan de haal gaat en daarna luisteren: wat vraagt dit van mij. Soms is het antwoord een grens, soms rust, soms actie en soms juist loslaten. Wanneer ik mijn emoties wegdruk, mis ik die richtingaanwijzer. En wanneer ik er te lang in blijf hangen, raak ik verdwaald in mijn gedachten. 

Wat adem kan betekenen bij emoties

Als een emotie opkomt, merk ik het vaak eerst in mijn adem. Die wordt sneller, oppervlakkiger, soms houd ik de adem zelfs onbewust vast. Alsof mijn lichaam zich schrap zet. Pas later besef ik: mijn adem reageert al, nog voordat ik begrijp wat ik voel. In de eerste 90 seconden van een emotie gebeurt er veel in het zenuwstelsel. Door bewust te ademen, geef ik mijn lichaam een ander signaal: het is veilig om te voelen. Dat verandert de emotie niet, maar het verandert mijn relatie ermee. Soms is één diepe, langzame uitademing al genoeg om niet meteen te reageren. Om te blijven. Om niet weg te schieten in denken of handelen. De adem helpt me aanwezig te blijven bij wat er is, zonder dat het me overspoelt. Terwijl emoties komen en gaan, blijft de adem altijd. We hoeven niets op te lossen om door te gaan, blijven ademen is soms al genoeg. 

Een ademsessie onder begeleiding

“je emoties zijn van jou, maar jij bent niet je emoties. Net zoals golven niet de oceaan zijn”

De adem helpt enorm om dit niet alleen te begrijpen, maar ook te ervaren. 

Een ademsessie onder begeleiding kan hierin veel betekenen. Door bewust en verbonden te ademen, zakt de aandacht uit het hoofd in het lichaam. Emoties die eerder vastzaten of onderdrukt waren, kunnen zich laten voelen. Niet omdat ze worden opgeroepen, maar omdat er ruimte voor komt.

Onder begeleiding leert je systeem dat het veilig is om emoties toe te laten zonder overspoeld te raken. Dat werkt door buiten de sessie: emoties in het dagelijks leven worden herkenbaar en minder bedreigend.